Het Spel Kubb

Kubb is een Zweeds werpspel

Kubb (Zweedse uitspr: [kɵbː]) is een Zweeds spel dat overeenkomsten vertoont met onder andere bowling, Mölkky en pétanque. Het woord kubb is afgeleid van de term vedkubbar, hetgeen houten blok betekent in het Gotlands dialect van het Zweeds. Kubb wordt gespeeld tussen twee teams. Het doel van het spel is om alle kubbs, en daarna de koning, met werpstokken omver te gooien — voordat de tegenpartij dat doet.

Kubb is toegankelijk voor iedereen. Het duurt maar een paar minuten om het onder de knie te krijgen en het kan op verschillende ondergronden worden gespeeld, zoals gras, zand, sneeuw of zelfs ijs. Het aantal spelers is niet vast bepaald, hoewel 8 tot 16 spelers over het algemeen wordt aangeraden. De duur van een spel kan variëren van 30 seconden tot meer dan een uur. Het spelen van een spelletje Kubb vereist vaardigheid en precisie, maar ook een strategische instelling!

Het spel kubb kent een lange geschiedenis. Kubb zoals we het nu kennen werd populair aan het eind van de jaren 1980 toen er voor het eerst commerciële sets werden geproduceerd.

Geschiedenis

Voorloper van het spel kubb in het Oude Egypte Bron: Same Old Games, [CC BY-SA 4.0], via Wikimedia Commons

Gotland — het grootste eiland van Zweden — wordt algemeen beschouwd als de bakermat van het spel kubb. Volgens de legende stamt het spel uit de tijd van de Vikingen en heeft het zich sindsdien op Gotland gehandhaafd, maar er bestaat hiervoor geen afdoend bewijs. Niettemin wordt kubb soms aan de man gebracht als Viking Chess. We weten wel dat er reeds kegelspelen in het Oude Egypte (zie afbeelding) en Griekenland werden gespeeld, hetgeen ons doet concluderen dat deze spellen naar het noorden zijn gemigreerd, eerder dan andersom.

Wegens de beschrijving van een op kubb gelijkend kegelspelopen_in_new in de tweede editie van de Zweedse Encyclopedie Nordisk familjebok, wordt 1911 vaak beschouwd als het geboortejaar van kubb. De eerste schriftelijke vermelding van het woord kubb dateert echter van 1931 in een boek van een etnoloog van Gotland, die het eiland Fårö bezocht. Aangezien Fårö deel uitmaakt van de provincie Gotland, zou men kunnen zeggen dat Kubb dan toch op Gotland is uitgevonden.

In Gotland nam de populariteit van kubb aan het eind van de jaren tachtig plotseling een hoge vlucht, toen het overal in parken en tuinen begon op te duiken. Er ontstond een vraag, en bijgevolg werden de eerste kubb sets voor commerciële verkoop gemaakt. In 1995 werd het eerste wereldkampioenschap kubb georganiseerd in Rone, Gotland. In 1998 was kubb zo populair geworden dat het voor het Zweedse bedrijf Brioopen_in_new interessant werd om op grote schaal sets te produceren — gericht op de internationale markt. Vandaag de dag zijn de meeste kubb sets gemaakt van rubberhout, zodat het niet splintert.

Een Wereldwijd Succes

Na het overweldigend succes in de Scandinavische landen aan het eind van de jaren negentig, is kubb nu een wereldwijd succes geworden. Kubb verenigingen bestaan niet alleen in Zweden, maar ook in landen als Engeland, Duitsland, Nederland, Frankrijk, alsmede in de VS en Canada. Kubb toernooien worden over de hele wereld gespeeld. Alleen al in België worden elk jaar meer dan 50 toernooien georganiseerd. En het wereldkampioenschap kubb? Dat wordt nog steeds georganiseerd op het eiland Gotland — een 3-daags evenement dat elk jaar meer dan 3000 deelnemers aantrekt.

De slogan van het wereldkampioenschap kubb — Kubb verenigt mensen en schept vrede op aarde — geeft de filosofie van het spel kubb perfect weer. Een goed spel brengt mensen samen en stimuleert kameraadschap. Kubb past in dat plaatje. Als je het nog niet hebt gespeeld, probeer het dan zeker eens!

Waar kopen?

Afbeelding van een kubb set

Als je van plan bent om een kubb set te kopen, dan raadt Kubb World je aan om de set te kopen die op Amazon wordt aangeboden.

Deze kubb set heeft de officiële afmetingen die gebruikt worden in tornooien en kampioenschappen over de hele wereld. Ook belangrijk is dat deze set gemaakt is van rubberhout – een schokdempende houtsoort die niet snel splintert. We raden je aan om je kubb set rechtstreeks op Amazon te bestellen, omdat je op hun website – in de meeste gevallen – de laagste prijs betaald (er rekening mee houdend dat verzending kosteloos is)

view on amazon.com

Spelregels

Visualisatie van een kubb set zoals je het tijdens een spel zou kunnen aantreffen

Kubb wordt gespeeld tussen twee teams. Team A probeert met werpstokken — vanachter hun basislijn — de basiskubbs aan team B's kant van het speelveld omver te gooien. Kubbs die door team A omver zijn gegooid, worden door team B teruggegooid op team A's helft van het speelveld. Team B gooit dan de werpstokken naar de kubbs van team A, waarbij eerst de veldkubbs die op het speelveld staan omver worden gegooid. De kubb het dichtst bij de middellijn duidt de werplijn aan voor het team dat aan beurt is.

Het team dat als eerste alle kubbs, en vervolgens de koning, omver gooit, wint de wedstrijd. Een team dat per ongeluk de koning omver gooit tijdens het spel, verliest onmiddellijk het spel.

Kubb Tornooien

Kubb koning op een ongebruikt speelveldveld tijdens de finale van de U.S. Kubb Open in 2013. Bron: Jamie Thingelstad, [CC BY-SA 3.0], via Wikimedia Commons

Het Wereldkampioenschap en de Kubb It Up, het Europees Kampioenschap en de U.S. Kubb Open. Jaar in, jaar uit worden er over gans de wereld heel wat Kubb tornooien gespeeld. Voor professionele spelers of meer relaxte spelers zonder verdere ambities, er bestaan tornooien voor ieders smaak. Dus laat je niet weerhouden om je in te schrijven voor een tornooi bij jou in de buurt.

Internationale Kampioenschappen

Sinds 1995 wordt het officiële wereldkampioenschapopen_in_new kubb jaarlijks georganiseerd in Rone, op het Zweedse eiland Gotland. Iedereen die zich inschrijft is welkom op het kubb wereldkampioenschap. Er zijn geen leeftijdsbeperkingen. In het eerste jaar van het wereldkampioenschap kwamen er 28 teams opdagen — waarvan de meeste uit Gotland. Tegenwoordig trekt het driedaagse evenement 3-4000 bezoekers, in goede banen geleid door zo'n honderd lokale vrijwilligers. Er doen niet alleen teams uit Zweden mee, maar ook uit landen als Groot-Brittannië, Oostenrijk, Duitsland, Frankrijk en Australië.

Het officiële Europese Kampioenschap Kubbopen_in_new (Kubb EM) vindt sinds 2011 elk jaar eind juli plaats in Berlijn. Het Kubb EM is toegankelijk voor Europese teams van drie of meer personen. Verder hebben de nationale verenigingen van Duitsland, België en Zwitserland ook nog het Europees Kampioenschap Kubbopen_in_new opgericht onder leiding van de European Kubb Association (EKA).

Nationale Kampioenschappen

Kubb is het populairst in Europa. Er worden Europese toernooien gehouden in onder andere Zweden, Duitsland, Zwitserland, België, Nederland en Groot-Brittannië. De meeste landen hebben hun eigen nationaal kampioenschap. Enkele van de meer opmerkelijke lokale toernooien zijn Kubb It Up in Zwitserland, Dresdner Frühjahrsmeisterschaft in Duitsland en KubbHW in Nederland.

Ook op andere continenten neemt de populariteit van Kubb toe. Het aantal toernooien in de VS is sinds 2007 geëxplodeerd, vooral in het Midwesten. En ook op het Aziatische en Australische continent is kubb niet langer een zeldzaamheid.

Kubb verenigt mensen en schept vrede op aarde
Slogan van het wereldkampioenschap kubb